Lezingen

Lezingen

Ik ben bereid voor groepen lezingen te houden over een aantal onderwerpen. De meeste hangen samen met mijn vakgebied (Apocriefe boeken, Nieuwe Testament en Vroege kerkgeschiedenis). De laatste jaren heb ik me ook bezig gehouden met de islam, met name de vragen rond de islam en het gebruik van geweld.
Sommige thema’s lenen zich goed voor een serie avonden. Overal waar sprake is van avonden kan ook “morgens” of “middagen” gelezen worden.
Voor contact kunt u bellen: 0183.769071 of mailen: sjanse apestaartje xs4all.nl

De vergoeding voor een avond is het bedrag dat in de Protestantse Kerk in Nederland ook geldt voor een preekbeurt: 122 euro, exclusief reiskosten Openbaar Vervoer.

1. De apocriefe of deuterocanonieke boekenDe Apocriefen

In 2009 is er bij Boekencentrum, Zoetermeer een boek van mij uitgekomen over dit onderwerp: De Apocriefen. Het is een studie over de apocriefe of deuterocanonieke boeken: de boeken die wel in de rooms-katholieke bijbeluitgaven staan, die ook nog in de oude Statenbijbel stonden (weliswaar met een voorafgaande waarschuwing), maar langzamerhand verdwenen zijn uit de protestantse bijbeluitgaven. Hier komen pareltjes van vertelkunst als Tobit en Judit aan de orde, de Wijsheid van Salomo en de Wijsheid van Jezus Sirach, allerlei toevoegingen aan de Hebreeuwse boeken Ester, Daniël en Jeremia en natuurlijk ook de eerste twee boeken van de Makkabeeën. In deze studie (niet alleen voor theologen bedoeld) geef ik de inhoud en de boodschap van deze boeken weer en belicht de vaak ingewikkelde historische achtergronden. Steeds keert de vraag terug op welke manier deze boeken schakels tussen Oude en Nieuwe Testament zijn. Aan het begin staat een historische inleiding en aan het eind gaat de auteur in op de vraag waarom deze boeken de (protestantse) canon niet gehaald hebben en welke plek ze in de kerk verdienen. Een handboek voor wie meer over deze interessante literatuur wil weten.

Ik ben bereid om hier één of meer avonden over te geven.

Bij één avond kan het thema toegespitst worden op de vraag waarom deze boeken niet in de protestantse canon zijn terechtgekomen en of ze misschien toch niet meer aandacht verdienen die ze tot nu toe krijgen.

Bij meer dan een avond is het mogelijk een aantal van deze boeken te bespreken. Daarbij komen natuurlijk ook de historische achtergronden naar voren en de vragen van de canoniciteit.

 

2. Religie, haat en geweld
Religie is in staat daden van grote zelfopoffering en naastenliefde in een mens boven te roepen, maar evenzeer het vuur van de totale vernietiging aan te wakkeren. We worden er alle dagen mee geconfronteerd. Op deze avond gaan we terug naar de bronnen van jodendom, christendom en islam en ontdekken we hoe teksten en personen uit oude tijden religieuze haat en geweld kunnen aanwakkeren, maar ook dat er binnen de religies tegenbewegingen zijn die vredestichtend werken. We hopen op deze manier meer zicht te krijgen op het moderne verschijnsel van het religieuze geweld.

 

3. Geweld in de Bijbel De tegenstem van Jezus - Dr. S. Janse

Religie en geweld hebben een dubbele verhouding. Vanuit religieuze motieven kunnen mensen grote daden van opofferingsgezindheid verrichten, maar ook de afschuwelijkste aanslagen plegen. Het is een buitengewoon actueel thema waar we dagelijks mee geconfronteerd worden. In het najaar van 2006 is er een boek van mijn hand verschenen over geweld in het Nieuwe Testament: De tegenstem van Jezus. Daarin zet ik in met de vraag: Hoe moeten we gewelddadige teksten uit het Oude Testament lezen? Hoe is het mogelijk dat volgens de bijbelschrijvers God opdracht geeft om hele volkeren en steden, soms inclusief vrouwen en kinderen uit te roeien? Er zijn trouwens ook andere geluiden in het Oude Testament, die spreken van vrede.
Vervolgens komt de vraag naar voren: Hoe stond Jezus tegenover gebruik van geweld? Wat zegt de bergrede daarover? In het bijzonder kijken we hoe Jezus stond tegenover geweld om het Koninkrijk van God te realiseren. Tenslotte kijken we ook naar de keuzes die de eerste christenen, bijvoorbeeld Paulus, op dit punt maakten.

4. Monotheïsme en geweld

IS beïnvloedt niet alleen de politiek, maar ook de theologie. Een aantal jaren geleden is de discussie losgebarsten over de vraag of religie niet de grote schuldige is aan het geweld in deze wereld. En dan vooral de monotheïstische religies: jodendom, christendom en islam. Zit de intolerantie niet in het hart van deze religies: iedereen moet en zal deze God vereren en dienen, want Hij is de enige? In Nederland verdedigt de rechtsfilosoof Paul Cliteur dit standpunt. In een boek dat in het najaar van 2016 uit moet komen, ga ik daarop in en probeer ik het gelijk en het ongelijk van dit standpunt aan te geven.